Ջեյք Օֆենհարթզ
Նյու Յորք քաղաքի վարձակալների համար ծանոթ և տանջալի փորձառություն է. նախքան նոր բնակարան տեղափոխվելը, վարձակալը պետք է նախ հազարավոր դոլարներ վճարի անշարժ գույքի գործակալին, նույնիսկ եթե նրան վարձել է տան տերը:
Այս ծանր միանվագ վճարումները, հայտնի որպես միջնորդավճարներ, համատարած են Նյու Յորքում, բայց գրեթե անլսելի են որևէ այլ տեղ: Մյուս քաղաքների մեծ մասում տանտերերն են վճարում իրենց անունից գործող գործակալների միջնորդավճարը:
Սակայն Նյու Յորք քաղաքի խորհրդի մեծամասնության կողմից աջակցվող օրենսդրությունը կպահանջի, որ միջնորդներ վարձող տանտերերը վճարեն նրանց վճարները՝ նշանավորելով հնարավոր մեծ փոփոխություն երկրի ամենաթանկ բնակարանային շուկաներից մեկում:
Վարձակալները, որոնք կազմում են քաղաքի տնային տնտեսությունների ավելի քան երկու երրորդը, ողջունում են բարեփոխման այս նախաձեռնությունը: Չորեքշաբթի օրվա լսումների ժամանակ շատ նյու-յորքցիներ հիշեցին, որ չափազանց շատ փող են վճարել գործակալներին, ովքեր կարծես թե ոչինչ չեն արել, բացի բնակարանի դուռը բացելուց կամ նրանց դեպի կողպեքն ուղղորդելուց:
«Մեծամասամբ բիզնեսներում այն անձը, ով վարձում է մարդուն, վճարում է նրան»,- ասաց Քուինսից Ագուստինա Վելեզը՝ տան մաքրուհի, ով ասաց, որ վերջերս 6000 դոլար է վճարել բնակարանները փոխելու համար: «Բավական է այս անարդարություններին: Տանտերերը պետք է վճարեն այն ծառայությունների համար, որոնցից օգտվում են»:
Սակայն այս առաջարկը կտրուկ ընդդիմություն է առաջացրել Նյու Յորքի անշարժ գույքի ոլորտում:
Լսումներից առաջ հարյուրավոր գործակալներ հավաքվեցին՝ իրենց առարկությունները հայտնելու համար հանրահավաքում, որը կազմակերպել էր Նյու Յորքի անշարժ գույքի խորհուրդը։
Ժամերի ընթացքում նրանք զգուշացրին, որ օրենսդրությունը կառաջացնի քաոս վարձակալության շուկայում և կոչնչացնի քաղաքի մոտ 25,000 անշարժ գույքի գործակալների կենսապայմանները: Շատերը կանխատեսեցին, որ տանտերերը գործակալներին վճարելու ծախսերը կփոխանցեն վարձակալներին՝ վարձավճարների բարձրացման միջոցով կամ առհասարակ բնակարանները շուկայից դուրս կպահեն:
«Սա կառավարության կողմից վերահսկվող բնակարանային համակարգի սկիզբն է»,- ասաց Ջորդան Սիլվերը՝ Brown Harris Stevens ընկերության գործակալը: «Օրենքի լեզուն այնքան անհավանական ու անորոշ է, որ մենք իրականում գաղափար չունենք, թե ինչ տեսք կունենա սա իրական աշխարհում»:
Օրինագծի հեղինակ՝ քաղաքային խորհրդի անդամ Չի Օսսեն ասել է, որ նա կայացրել է այս որոշումը «հոգնեցուցիչ, վտանգավոր և մրցակցային» փորձից հետո: Մեկ այլ տեղական պաշտոնյա՝ Բրուքլինի նախագահ Անտոնիո Ռեյնոսոն նշել է, որ մի անգամ 2500 դոլար է վճարել մի գործակալի, որին երբեք չի հանդիպել:
Նրանց հիասթափությունն արտահայտվեց չորեքշաբթի օրվա լսումների ժամանակ տասնյակ սովորական վարձակալների, ինչպես նաև արհմիությունների, բնակարանային քաղաքականության խմբերի և որոշ հայտնի բիզնես առաջնորդների կողմից:
Նման միջնորդավճարներն արդեն արգելվել էին 2020 թվականին նահանգի կողմից ընդունված վարձակալների պաշտպանության օրենքների փաթեթի ներքո: Սակայն դրանք արագորեն վերականգնվեցին Նյու Յորքի անշարժ գույքի խորհրդի կողմից ղեկավարվող դատական հայցից հետո:
Միջնորդական ընկերությունները գնահատում են, որ քաղաքի բնակարանների մոտավորապես կեսը պահանջում է վարձակալի կողմից վճարվող միջնորդավճար: Այդ վճարների գինը կարող է խիստ տատանվել, թեև ստանդարտ գումարը տարեկան վարձավճարի 15%-ն է: Մանհեթենի միջին բնակարանի համար, որտեղ միջին ամսական վարձավճարը վերջերս հասել է 4500 դոլարի, դա կկազմի 8100 դոլար վճար:
Օրենսդրության համաձայն, վարձակալները դեռևս կվճարեն այն միջնորդներին, որոնց ուղղակիորեն վարձել են: Օրինագծի համառոտ տեքստը՝ 200 բառից պակաս, պահանջում է միայն, որ անշարժ գույքի գործակալին վարձող կողմը վճարի նրա վճարը:
«Շուկայի աշխատանքը այնքան պարզ չէ, որքան մի քանի նախադասություն, ինչն էլ օրինագիծն է»,- ասաց Ռայան Մոնելլը՝ Նյու Յորքի անշարժ գույքի խորհրդի փոխնախագահը: «Սխալ է Նյու Յորքը համեմատել այլ քաղաքների հետ: Սա իսկապես բացառիկ շուկա է»:
Միջնորդները պնդում են, որ իրենց աշխատանքն ավելի ինտենսիվ է, քան պարզապես վարձակալներին դուռը բացելը: Շատերն ասացին, որ օգնում են ցուցակներ կազմել, դիմումներ վերանայել, վարձակալների կողմից առաջադրված հարցերին պատասխանել և օրվա ցանկացած ժամի էքսկուրսիաներ կազմակերպել: Սակայն ոմանք նաև ընդունեցին, որ ներկայիս համակարգը նպաստավոր է տանտերերի համար:
«Կարծում եմ, որ դա տրամաբանական չէ: Տանտերը պետք է վճարի այն գործակալին, ով աշխատում է իր անունից»,- ասաց Մարիա Օկտավիոն՝ Douglas Elliman ընկերության անշարժ գույքի միջնորդը: «Քանի որ նա այսպես է աշխատել շատ տարիներ, սեփականատերերը սովոր են դրան»:
Սոթբիի միջնորդ Աննա Կլենկարն ասաց, որ ոլորտի խումբը՝ հայտնի որպես REBNY, կապվել է իր գործատուի հետ՝ իմանալով, որ նա պլանավորում էր չորեքշաբթի օրը վկայություն տալ օրենսդրությանն աջակցելու օգտին: «Թվում է, թե մենք ոչ այնքան պաշտպանում ենք մեզ, որքան պաշտպանում ենք տանտերերին, որոնց REBNY-ն նույնպես ներկայացնում է»,- վկայել է նա:
REBNY-ի խոսնակը չի պատասխանել էլեկտրոնային փոստով ուղարկված հարցմանը այն մասին, թե արդյոք նրանք կապվել են գործատուի հետ:
Նյու Յորքի քաղաքապետ Էրիկ Ադամսը զգուշացրել է, որ օրինագիծը կարող է ունենալ անկանխատեսելի հետևանքներ: Նա իր քարոզարշավի ընթացքում ուժեղ աջակցություն է ունեցել անշարժ գույքի ոլորտի կողմից և տասնամյակներ առաջ որպես անշարժ գույքի գործակալ է աշխատել՝ միաժամանակ աշխատելով քաղաքի ոստիկանությունում: